Пра курсы
ГАРАДЫ :

| Тэма: Хірургія

24.10.2019
ТЭОРЫЯ І ПРАКТЫКА МОВЫ Качай-балота

Качай-балота

powerpoint70СПАМПУЙЦЕ ПРЭЗЕНТАЦЫЮ POWER POINT

word70СПАМПУЙЦЕ ТЭОРЫЮ І ЗАДАННІ Ў WORD
word70СПАМПУЙЦЕ РАЗДАТКУ Ў WORD

Кацігарошак, балігалоў, дзяржыдрэва, Качай-балота – што абазначаюць гэтыя словы і як іх правільна пісаць?

У нашай мове вылучаецца цэлы шэраг складаных словаў, якія маюць 2 ці нават болей асноваў. Адна з такіх катэгорый — гэта словы, першая частка якіх — форма загаднага ладу дзеяслова на і/ы, а другая – назоўнік.  Такіх словаў у мове няшмат, але ўсе яны маюць ярка выражаную эмацыйную афарбоўку і з’яўляюцца метафарамі. Вельмі часта гэта характарыстыкі людзей паводле іх якасцяў: напрыклад, прайдзісветмахляр, пранырлівы, хітры чалавек; сарвігалава – адчайны чалавек; дзяржыморда — чалавек з груба-паліцэйскімі схільнасцямі, салдафон (паводле прозвішча аднаго з герояў камедыі Гогаля “Рэвізор”).

Цікава, што назоўнікі, створаныя паводле такой мадэлі, служаць таксама назвамі некаторых раслін. Дзяржыдрэва калючы кустарнік сямейства крушынавых, балігалоў — травяністая атрутная расліна сямейства парасонавых, якая вызначаецца рэзкім пахам.

Складаныя назоўнікі з першай асновай у форме загаднага ладу дзеяслова таксама могуць быць уласнымі назвамі: прозвішча Пілінога, мянушка казачнага героя, асілка Кацігарошак. А на карце Гомельскай вобласці да 1962 года можна было знайсці населены пункт пад назвай Качай-балота, які пазней быў перайменаваны ў аграгарадок Рассвет.

Звычайна складаныя словы такога кшталту пішуцца разам: балігалоў, сарвігалава. Але з гэтага правіла ёсць выключэнні. Трэба запомніць, што назоўнікі перакаці-поле, узвей-вецер/ гуляй-вецер і Качай-балота традыцыйна будуць пісацца праз злучок.

Заданне

УВАГА! Каб пабачыць правільныя адказы, вылучыце курсорам вобласць побач з зорачкай!

Напішыце разам ці праз злучок і патлумачце, што азначае гэтае слова:

            1. Узвей…вецер – *узвей-вецер (пустадомак, ветраны чалавек)
            2. Круці…галоўка  – *круцігалоўка (маленькая птушачка сямейства дзятлавых, рус. вертишейка, вертиголовка)
            3. Перакаці…поле – *перакаці-поле (1. стэпавая і пустынная травяністая або паўкустарнікавая расліна, якая пры саспяванні адрываецца ад кораня і перакотваецца ветрам; вапнаўка. 2. Чалавек без роду без племені або той, хто часта мяняе месца жыхарства ці працу.
            4. Балі…галоў  – *балігалоў (двухгадовая травяністая атрутная расліна сямейства парасонавых, якая вызначаецца рэзкім пахам)
            5. Вярні…дуб – *Вярнідуб (казачны асілак, сябар і памочнік Кацігарошка)
            6. Гуляй…поле  – *Гуляйполе (горад у Запарожскай вобласці Украіны)
            7. Гуляй…вецер – *гуляй-вецер (= узвей-вецер, пустадомак, ветраны чалавек)
            8. Вярні…гара  – *Вярнігара (казачны асілак, сябар і памочнік Кацігарошка)
            9. Гары…цвет – *гарыцвет (= адоніс, лекавая расліна)

krok_3

Партнёр — menu.by
Партнёр — Кафэ “Грай”
Партнёры — Кісларод
Партнёр — Цэнтр Кола
Партнёр — Сувеніры пра Беларусь
Партнёры — Трэці Сектар
Партнёр — Падароск
Партнёр — Будзьма
Партнёр — Viapol
Партнёр А-100
Кнігарня Логвінаў
Партнёр — Velcom па-беларуску
Партнёр — Лятучы ўніверсітэт
Партнёр — Галерэя Ў
Інфапартнёр — kniharnia.by
Інфапартнёр — Новы час
Інфапартнёр — СВАЕ.БЕЛ
Інфа-партнёр — Разам
Інфа-партнёр knihi.by
Інфа-партнёр tuzin.fm
Інфапартнёры — ЭўраБеларусь
Інфапартнёры — Радыё Рацыя
Інфапартнёры — Нашыя Дзеткі
Інфапартнёр — Белсат