Пра курсы
ГАРАДЫ :


26.04.2017
“Мова Нанова” публікуе 19 малюнкаў Васіля Быкава

«Дзеля вольнага часу, дзеля душы». Васіль Быкаў — мастак.

Піша Сяргей ШАПРАН.

 

Усе ведаюць Васіля Быкава празаіка, а ці вядомы Быкаў-мастак? Маляваць Васіль Уладзіміравіч любіў з дзяцінства, ужо тады гэта былі асноўныя яго захапленні: чытанне кніг і маляванне. Яны засталіся галоўнымі праз усё яго жыццё.

01 (3) 01 (37) 01 (38) 01 (55)

Сястра Быкава Валянціна Уладзіміраўна прыгадвала, што падчас вучобы ў школе Васіль быў рэдактарам насценнай газеты, якую сам жа афармляў: «Ужо тады ён маляваць вельмі любіў. І так добра маляваў! Памятаю, аднойчы Троцкі, наш настаўнік, на ўроку малявання паставіў аднаго вучня, Івана Паршонка, на табурэтку, каб увесь клас маляваў яго… Пасля, калі прыйшлі дадому, я вырашыла паглядзець, як там у Васіля Іван выйшаў. Гляджу — стаіць бы жывы! Іван усё роўна!..»

Невыпадкова пасля заканчэння васьмі класаў Кубліцкай сярэдняй школы Быкаў паступіў на жывапіснае аддзяленне Віцебскага мастацкага вучылішча. «Мастацкае вучылішча зьмяшчалася ў старым асабняку каля гарадзкой ратушы (музэю) з клясамі і студыямі на першым і другім паверхах, — прыгадваў Васіль Уладзіміравіч у сваёй апошняй, мемуарнай кнізе «Доўгая дарога дадому». — На першым паверсе зь вялікім акном была майстэрня дырэктара вучылішча І. Ахрэмчыка, дзе заўсёды стаяў вялізны, на ўсю сьцяну, падрамнік са шматфігурнай кампазыцыяй. Часам там можна было бачыць мастака з палітрай у руках. Мы малявалі нацюрморты — кубкі, жбаны, часам садавіну, бульбіны. Ну і, вядома, натуршчыкаў».

0324

Водгалас Васіля Быкава на «Лісты ў Хельсінкі» Рыгора Барадуліна

 

 

 

01

З нататнікаў Рыгора Барадуліна

 

 

 

1fota

Малюнкі Васіля Быкава 1945 г.

0321

Зрэшты, правучыўся тут Быкаў непрацяглы час — у вучылішчы арганізавалася скульптурнае аддзяленне, на якое не было набору, і дырэктар перавёў некаторых вучняў з жывапіснага на скульптурнае аддзяленне, у тым ліку і Васіля Быкава. Аднак і на скульптурным ён правучыўся нядоўга, бо ўвосень 1940 года пастановай урада стыпендыі былі адменены, за ўсе матэрыялы і падручнікі трэба было плаціць. У сям’і Быкавых грошай на вучобу не было, і старэйшы сын вымушаны быў вярнуцца ў вёску.

Зрэшты ў хуткім часе ён зноў апынуўся ў Віцебску, але цяпер вучыўся ўжо ў Фабрычна-завадской вучэльні. «Сумаваў па мастацтву, у вольны час бегаў у музэі, — прызнаваўся ён пазней. — Часам увечары падыходзіў да мастацкага вучылішча, заглядваў у нізкія вокны скульптурнай клясы, узіраўся ў знаёмыя твары шчасьліўчыкаў. Але не зайшоў ні разу… Было сорамна і балюча…»

Між тым улюбёны занятак не кідаў і маляваў нават на фронце. Праўда, малюнкі тыя згарэлі разам з рэчмяшком. З тых ваенных часоў вядомыя толькі шэсць малюнкаў Быкава: два ў лістах да родных і чатыры малюнкі, што датуюцца 1945 годам. (Трэба сказаць, што пасля смерці Васіля Уладзіміравіча ў друку з’яўляліся яго малюнкі франтавой тэматыкі, якія падаваліся як ваенныя, хоць насамрэч былі зроблены Быкавым у 1993 годзе ў якасці ілюстрацый да сваёй «далітаратурнай біяграфіі» «Пункціры жыцьця»).

bykau03 0346 bykau01

Архіў Васіля Быкава (Гродна)

 

 

 

 

bykau02

І хоць сам Васіль Уладзіміравіч сказаў у адным інтэрв’ю, што пасля вайны больш не маляваў, але ў сапраўднасці гэта не так. Пасля дэмабілізацыі з войска ў 1947-м, прыехаўшы ў Мінск, ён нават думаў зноў паступіць у мастацкае вучылішча, з нагоды чаго звяртаўся да старшыні Саюза мастакоў Івана Ахрэмчыка. А патрапіўшы ў Гродна, нават мастаком працаваў па першым часе. «Працы ў майстэрні было ня дужа шмат, вольнага часу даволі. Я маляваў алеем і акварэльлю, хадзіў у прыгарады на эцюды. Зрабіў некалькі копіяў — фламандцаў і Шышкіна. Бачыў, аднак, майстэрства майго бракуе», — засведчыў Васіль Уладзіміравіч у «Пункцірах жыцьця» і дадаў, што мастацтва было «дзеля вольнага часу, дзеля душы»…

Упершыню Быкаў — ужо сусветна вядомы пісьменнік — публічна выступіў у ролі мастака толькі падчас падрыхтоўкі паэтычнай кнігі Рыгора Барадуліна: у «Лістах у Хельсінкі» побач з вершаванымі лістамі сябра надрукаваны і графічныя працы Быкава, зробленыя ім адмыслова для гэтага выдання. Іншая кніга, дзе ён быў прадстаўлены і як празаік, і як мастак — «Калі рукаюцца душы…», — таксама рыхтавалася пры ягоным жыцці, але пабачыць яе ён не паспеў — яна выйшла праз месяц пасля ягонай смерці.

pra_byka26_czarmeec (1) fin2_bykau18_hvory

Архіў Васіля Быкава (Мінск)

 

 

pra_byka07_maiovozera pra_byka08_daroha

Потым былі іншыя кніжныя выданні, дзе ў той ці іншай ступені пададзены графічныя працы Васіля Уладзіміравіча: «Васіль Быкаў. Гісторыя жыцця ў дакументах, публікацыях, успамінах, лістах», «Дажыць да зялёнай травы…», «Гарадзенскі архіў», непадцэнзурныя выданні «Мёртвым не баліць» і «Ліквідацыя». Аднак гэта пакуль што адзінкавыя прыклады, якія не даюць поўнага ўяўлення пра ўсё багацце выяўленчай спадчыны Быкава. Але, мусіць, усё яшчэ наперадзе.

pra_byka26_czarmeec

Ілюстрацыі да «далітаратурнай біяграфіі» «Пункціры жыцьця»

 

 

 

 

 

pra_byka27_kamandzir r-23

Малюнак Васіля Быкава з ліста да Рыгора Барадуліна

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Партнёр — menu.by
Партнёр — Кафэ “Грай”
Партнёры — Кісларод
Партнёр — Цэнтр Кола
Партнёр — Сувеніры пра Беларусь
Партнёры — Трэці Сектар
Партнёр — Падароск
Партнёр — Будзьма
Партнёр — Viapol
Партнёр А-100
Кнігарня Логвінаў
Партнёр — Velcom па-беларуску
Партнёр — Лятучы ўніверсітэт
Партнёр — Галерэя Ў
Інфапартнёр — kniharnia.by
Інфапартнёр — Новы час
Інфапартнёр — СВАЕ.БЕЛ
Інфа-партнёр — Разам
Інфа-партнёр knihi.by
Інфа-партнёр tuzin.fm
Інфапартнёры — ЭўраБеларусь
Інфапартнёры — Радыё Рацыя
Інфапартнёры — Нашыя Дзеткі
Інфапартнёр — Белсат