Пра курсы
ГАРАДЫ :


31.05.2016
Выпуск 58. Старасць у радасць

Герыятр Андрэй Ільніцкі распавядае, навошта людзям сталага веку есці рыбу, катацца на ровары і пазбягаць вітамінаў з аптэкі.

Навукоўцы-герантолагі давялі, што вывучэнне беларускай мовы дапамагае старым людзям перадухіліць хваробу Альцгаймэра. Што яшчэ даказалі герантолагі і да якіх высноваў прыйшлі герыятры? У якім узросце пачынаецца старэнне чалавечага арганізма? Як трэба харчавацца ў сталым узросце?

«Мэта герыятрыі – захаваць незалежнасць і годнасць старога чалавека, а старасць – натуральны працэс жыццядзейнасці, а не хвароба», – кажа лекар-герыятр, доктар медычных навук Андрэй Ільніцкі ў новым выданні «Мовы нанова».

Тэматычны слоўнік

Старэнне – генетычна запраграмаваны працэс, хуткасць і якасць якога ў вялікай ступені залежыць ад паводзінаў чалавека (узроўню фізічнай актыўнасці, харчавання, стрэсаўспрымальнасці і г. д.).
Стары́ (рас. старик), сталы / чалавек сталага веку (узросту) / пажылы.
Узрост – рас. возраст.
Біялагічны ўзрост – вызначаецца спецыяльнымі сродкамі і сведчыць пра тое, колькі сапраўды чалавеку год у параўнанні з пашпартным узростам.
Працягласць жыцця – рас. продолжительность жизни.
Якасць жыцця – рас. качество жизни.
Доўгажыхар – чалавек ва ўзросце 90 і болей гадоў.
Дзяцінства (рас. детство), юнацтва (рус. юность), маладосць, старасць
Незалежнасць – рас. независимость.
Дапамога – рас. помощь.
Харчаванне – рас. питание.
Карысны – рас. полезный.
Лекар = доктар.
Геранталогія – навука, якая ўсебакова вывучае працэсы старэння ад біялагічных заканамернасцяў да метадаў сацыяльнай дапамогі чалавеку ў сталым узросце.
Герыятрыя – медыцынская галіна, спецыялісты якой дапамагаюць людзям сталага ўзросту, пераважна пасля 65 гадоў.
Антыўзроставая медыцына / прэвентыўная герыятрыя – сукупнасць дзеянняў, накіраваных на выяўленне першых прыкметаў старэння (звычайна пасля 40 гадоў) і працу з імі для павышэння якасці жыцця.
Асяроддзе – рас. среда.
Працаздольнасць – рас. трудоспособность.
Хвароба (рас. болезнь), захворванне (рас. заболевание).
Старэчая астэнія = кволасць (рас. дряхлость).
Увага – рас. внимание.
Рух – рас. движение.
Перадухіленне – рас. предупреждение.
Здаровае старэнне – не старэнне без хваробаў, аднак стварэнне вакол старога чалавека такога асяроддзя, калі ён не адчувае розніцы з равеснікам, які не мае хваробаў.
Недахоп вадкасці (рас. недостаток жидкости) – клінічны стан, які часта сустракаецца ў старых пацыентаў, таму пасля 65 гадоў чалавек мусіць піць столькі, колькі неабходна.
Дэпрэсія – стан чалавека, які характарызуецца змяншэннем жыццёвых патрабаванняў, зніжэннем фону настрою, што нярэдка вядзе да сур’ёзных зменаў у стане ўнутраных органаў.
Трывога – асаблівасць душэўнага стану пажылога чалавека, якая часта суправаджае дэпрэсію і ўскладняе працэсы лячэння і рэабілітацыі.
Кагнітыўны дэфіцыт – зніжэнне ўвагі і здольнасці запамінаць, канцэнтраваць увагу ва ўзросце пасля 65 гадоў.
Фізічная актыўнасць – належны ўзровень руху, які складае не менш за 150 хвілінаў на тыдзень, што мае вялікае прафілактычнае значэнне, бо папярэджвае развіццё раку, дэпрэсіі, захворванняў сэрца і сасудаў.
Аэробныя фізічныя практыкаванні – бег, хадзьба, плаванне, спартовыя гульні, найбольш карысныя для перадухілення развіцця сэрцава-судзінных хваробаў.
Асяроддзе, прыязнае (дружалюбнае) для пажылых – комплекс захадаў у гарадах, вёсках і інш., якія павышаюць ступень мабільнасці людзей з абмежаванымі магчымасцямі, у тым ліку пажылых. Прыклад – шырокае ўжыванне пандусаў і г. д.
Эйджызм – дыскрымінацыя паводле ўзроставай прыкметы, калі людзей сталага ўзросту не бяруць на працу, яны выклікаюць раздражненне, непрыязнасць. Гэта паказнік сацыяльнай няспеласці грамадства.

Партнёр — menu.by
Партнёр — Кафэ “Грай”
Партнёры — Кісларод
Партнёр — Цэнтр Кола
Партнёр — Сувеніры пра Беларусь
Партнёры — Трэці Сектар
Партнёр — Падароск
Партнёр — Будзьма
Партнёр — Viapol
Партнёр А-100
Кнігарня Логвінаў
Партнёр — Velcom па-беларуску
Партнёр — Лятучы ўніверсітэт
Партнёр — Галерэя Ў
Інфапартнёр — kniharnia.by
Інфапартнёр — Новы час
Інфапартнёр — СВАЕ.БЕЛ
Інфа-партнёр — Разам
Інфа-партнёр knihi.by
Інфа-партнёр tuzin.fm
Інфапартнёры — ЭўраБеларусь
Інфапартнёры — Радыё Рацыя
Інфапартнёры — Нашыя Дзеткі
Інфапартнёр — Белсат