Пра курсы
ГАРАДЫ :


01.04.2018
Прэзентацыя і некаторыя факты ад БАГНА

Прэзентацыя з заняткаў “Балота”.
Запампаваць: “Балота

Факты пра балота ад БАГНА:

Аб Рамсарскай канвенцыі:
Канвенцыя ўяўляе сабой першы глабальны міжнародную дамову, цалкам прысвечаную аднаму тыпу экасістэм водна-балотным угоддзяў. Згодна з Рамсарскай канвенцыяй водна-балотныя ўгоддзі — гэта тэрыторыі з залішнім увільгатненнем, балоты ці адкрытая вада натуральнага або штучнага паходжання са стаячай ці бягучай вадой, часовыя або пастаянныя, прэсныя або салёныя, уключаючы прыбярэжныя тэрыторыі мораў з глыбінямі да 6 метраў, штучныя вадаёмы, такія як сажалкі і вадасховішчы рознага прызначэння, каналы.

Агульнае аб балотах:

У Беларусі каля 7000 балот.

Агульная плошча водна-балотных угоддзяў у свеце ацэньваецца ў 570 млн. Га (каля 6% паверхні сушы).

Агульная плошча балот на тэрыторыі Беларусі да пачатку іх асушэння і актыўнага выкарыстання складае 2 мільёны 939 тысяч гектараў або 12,3% тэрыторыі краіны.

Беларусь займае 15-е месца сярод усіх краін свету па агульнай плошчы балотаў і 20-е па ступені забалочанасці.

У выніку прамысловай распрацоўкі тарфяных радовішчаў, сельскагаспадарчай і лясной меліярацыі на бягучы момант у натуральным стане захавалася 863 тысячы гектараў балот або 4,2% тэрыторыі краіны. Для параўнання: у Беларусі — 30% балот знаходзіцца ў натуральным стане, у Германіі — усяго 4%.

540 тыс. га знаходзяцца ў межах асабліва ахоўных прыродных тэрыторый.

Каля 323 тыс. га балот адпавядаюць крытэрам аднясення да тыповых і рэдкім біятопаў і маюць патрэбу ва ўсталяванні рэжыму спецыяльнай аховы.

Самыя старажытныя балоты Беларусі — палескія. Іх узрост каля 11 тысяч гадоў. У Віцебскай вобласці балота маладзей — ім усяго 5-9 тысяч гадоў.

Самае глыбокі залеж тарфянога пласта выяўлены на балоце Арэхаўскі Мох (Пухавіцкі і Ўздзенскі раёны, у вадазборы ракі Шаць) — 10,5 м.

Спіс самых вялікіх балот Беларусі:

Паддубічы, яны ж Альманскія балоты (48,2 тыс. Га, з іх 38,2 тыс. Га — на Століншчыне, астатняе за мяжой)
Вялікі Лес (40,1 тыс. Га)
Выганашчанскае (34,9 тыс. Га)
Грычын (32,9 тыс. Га)
Загальскі масіў (32,5 тыс. Га)
Поганянскае (28,7 тыс. Га)
Булеў Мох (27,9 тыс. Га)
Кандэла-Еловец-Альхова (27,9 тыс. Га)
Хольча (25,6 тыс. Га)
Аброўскае (22,9 тыс. Га)
Межч (21,9 тыс. Га)
Дзікае (21,7 тыс. Га)
Грычына-Старобінскае (21,5 тыс. Га)

Пра “балотную” канвенцыю:

2 лютага 1971 г. у Іране была прынятая Рамсарская канвенцыя.

Сёння да яе далучылася 168 краін.

Рэспубліка Беларусь далучылася да канвенцыі у 1999 годзе.

У свеце ахоўваецца больш 2186 водна-балотных угоддзяў міжнароднага значэння з іх 26 міжнародных тэрыторый размешчаны ў Беларусі.

Рамсарскія тэрыторыі Беларусі займаюць агульную плошчу больш 765,3 тыс. га, або 3,7% тэрыторыі краіны. З іх балоты маюць плошчу 314 тыс. Га.

У свеце на (2016 г.) 17 водна-балотных угоддзяў, якія маюць статус трансгранічных (знаходзяцца на тэрыторыі некалькіх краін). З іх у Беларусі знаходзіцца самая вялікая колькасць трансгранічных водна-балотных угоддзяў у свеце — чатыры!

Самая вялікая тэрыторыя Рамсарскай канвенцыі — заказнік “Альманскія балоты”, Брэсцкая вобласць Столінскі р-н — плошчай 94 219 га.

Самая маленькая тэрыторыя Рамсарскай канвенцыі — пойма ракі Іпуць — Гомельская (Добрушскі р-н) — плошчай 3 502 га.

Асушванне для здабычы торфу і пад сельская гаспадарка:

Па запасах торфу БССР займае 2-е месца сярод саюзных рэспублік (пасля РСФСР): да пачатку інтэнсіўнай здабычы было 5,4 млрд тон, у 1976 — каля 4 млрд тон.
Меліярацыя ў Беларусі пачалася ў 1856 годзе.

Да 1941 асушана 240 тыс. Га балот (з іх асвоена каля 170 тыс. Га), каналізавана і палепшана 300 тыс. Га.

У 1965 плошча асушаных земляў у БССР перавысіла за 1 млн га.

У выніку буйнамаштабных меліярацыйных работ у 1950-1990-я гады 66,3% плошчы балотаў было асушана.

Каля 65% плошчы асушаных балот выкарыстоўвалася ў сельскай гаспадарцы, 15,6% — у лясной гаспадарцы і на 18,4% вялася здабыча торфу.

На працягу апошніх пяці гадоў штогод здабывалася 1,7 — 3,2 млн. тон торфу, які выкарыстоўваецца ў асноўным у энергетыцы.

За ўвесь час для здабычы торфу асушана каля 300 тыс. га балот.

Здабыча торфу ў Беларусі перавышае яго прырост у 14 разоў.

Штогадовы прырост торфу ў Беларусі — каля 1,04 млн тонаў.

У сельскай гаспадарцы выкарыстоўваецца 1068,2 тыс. га асушаных зямель з тарфянымі глебамі.

190,2 тыс. га асушаных балот якія выкарыстоўваюцца ў сельскай гаспадарцы пераведзены ў катэгорыю дэградаваных тарфяных глеб.

У выніку сельскагаспадарчага выкарыстання і здабычы карыснага выкапня ў год губляем 14,1 млн тон торфу.

Аднаўленне балот:

З 2006 года ў Беларусі праводзілі праекты міжнароднай тэхнічнай дапамогі дзякуючы якім адноўлена больш за 50 тысяч га парушаных балот.

Да 2030 года плануецца аднавіць яшчэ 15% тарфянікаў — гэта 75 тысяч га.

У 2016 годзе было адноўлена 28 тысяч гектараў балотаў.

Плануецца забалоціць 143 тысячы га парушаных тарфянікаў. Ацэначны кошт паўторнага забалочвання — 10 млн. даляраў.

Асноўныя функцыі балот:

— назапашванне прэснай вады
— кліматаўтварэнне
— назапашванне і “кансерваванне” парніковага газу СО2
— месца захавання рэдкіх відаў фауны і флоры
— фільтраванне вады
— месцы збору ягад (журавін, дурніцы) і грыбоў

У балотах Беларусі назапашана прэснай вады больш за 7 млрд. куб. метраў, і што іграе важную ролю ў забеспячэнні воднага сілкавання рэк і азёр.

Сфагнум здольны актыўна паглынаць і ўтрымліваць вільгаць, пры гэтым маса назапашанай вады можа ў 20-25 разоў перавышаць масу моху. Расліны сфагнума нарастаюць зверху, а ніжняя частка адмірае. На балоце не хапае кіслароду, таму адбываецца няпоўнае разлажэнне частак раслін і такім чынам ўтвараецца торф.

863 тыс. га натуральных беларускіх балот выконваюць газарэгулятарную функцыю — штогод выводзіцца з атмасферы каля 900 тыс. тон дыяксіду вугляроду і вылучаецца ў атмасферу 630 тыс. тон кіслароду.

Усяго ў балотах Беларусі назапашана і захоўваецца каля 500 млн. тон вугляроду.

З-за асушэння балот у атмасферу вылучаецца прыкладна 16,7 млн тон CO2 штогод, тады як балоты паглынаюць толькі 0,9 млн тонаў СO2 ў год.

Па аб’ёме выкідаў СО2 з асушаных балот наша краіна знаходзіцца на трэцім месцы ў свеце.

Запас вугляроду балот Зямлі можа дасягаць 400-800 гіга тон.

У год у Беларусі збіраюць прыкладна 300 тон журавін.
Беларусь па аб’ёмам вытвочасці знаходзіцца на чацвёртым месцы ў свеце пасля ЗША, Канады і Чылі.
Біялагічная разнастайнасць на балотах:

На балотах жыве больш за 40 працэнтаў відаў птушак, 35 працэнтаў відаў насякомых, больш за 15 адсоткаў відаў дзікарослых раслін, уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

Каля 40 працэнтаў сусветнай папуляцыі вяртлявай чаротаўкі, 10 адсоткаў вялікага падворліка, 3 адсотка дупеля — відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай глабальнага знікнення жывуць на балотах Беларусі.

З Чырвонай кнігі Беларусі на балотах жыве:
23 віды птушак
21 від насякомых
47 відаў раслін
9 відаў моху

Альманскія балоты:

Альманскія балоты — самы буйны ў Палессі і адзін з найбуйнейшых у Еўропе цэльны лесабалотны комплекс.

Плошчу больш за 97 тыс.га.

Некалі гэта былі валодання князёў Радзівілаў, дзе вельмі строга забаранялася ўсякая гаспадарчая дзейнасць і толькі зрэдку праходзілі вялікакняскія паляванні.

Пасля вайны быў арганізаваны найбуйнейшы ў Еўропе і другі па велічыні ў свеце Мерлінскі ваенны авіяцыйны палігон.

У 1998 годзе, на гэтай тэрыторыі быў створаны рэспубліканскі ландшафтны заказнік “Альманскія балоты”.

Каля 40% тэрыторыі займаюць адкрытыя балоты.

На тэрыторыі заказніка выяўлена 669 відаў раслін (15 з іх занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь), устаноўлена пражыванне 26 відаў млекакормячых (не лічачы дробных насякомаедных, грызуноў і рукакрылых). Відавы склад птушак прадстаўлены 151 відам (25 з іх занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь)

Асноўныя пагрозы для тэрыторыі:
— радыёактыўнае забруджванне тэрыторыі
— лясныя і тарфяныя пажары, у 2015 годзе пажары прайшлі на плошчы 16,2 тыс. га (16,7% тэрыторыі лесабалотнага комплексу)
— масавыя наведванні лясоў і балот з мэтай нарыхтоўкі ягад (грыбоў), у сезон збору лясных дароў у сярэднім за дзень прыходзіць да 1,5 тыс. чалавек.

Балота Ельня:

Заказнік “Ельня” — самае вялікае верхавое балота Беларусі і найбуйнейшае ў Еўропе.

Плошчу 23 200 га.

Ельня з’яўляецца найважнейшым месцам адпачынку для больш чым за 5 000 жураўлёў і 10 000 гусеў у перыяд іх міграцыі.

Партнёр — menu.by
Партнёр — Кафэ “Грай”
Партнёры — Кісларод
Партнёр — Цэнтр Кола
Партнёр — Сувеніры пра Беларусь
Партнёры — Трэці Сектар
Партнёр — Падароск
Партнёр — Будзьма
Партнёр — Viapol
Партнёр А-100
Кнігарня Логвінаў
Партнёр — Velcom па-беларуску
Партнёр — Лятучы ўніверсітэт
Партнёр — Галерэя Ў
Інфапартнёр — kniharnia.by
Інфапартнёр — Новы час
Інфапартнёр — СВАЕ.БЕЛ
Інфа-партнёр — Разам
Інфа-партнёр knihi.by
Інфа-партнёр tuzin.fm
Інфапартнёры — ЭўраБеларусь
Інфапартнёры — Радыё Рацыя
Інфапартнёры — Нашыя Дзеткі
Інфапартнёр — Белсат